Oratie Rutger Leukfeldt | Meer dan alleen een goed idee: Naar een empirisch onderbouwde aanpak van cybercrime

Op maandag 25 november heeft Rutger Leukfeldt, initiatiefnemer van het expertisenetwerk Cyberweerbaar NL en lector Cybercrime & Cybersecurity aan De Haagse Hogeschool en senior onderzoeker bij het NSCR, zijn oratie gehouden behorende bij de aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar Governing Cybercrime bij de faculteiten Governance and Global Affairs (FGGA) en Rechtsgeleerdheid (FDR) aan de Universiteit Leiden. Rutger Leukfeldt doet al jaren onderzoek naar de invloed van digitalisering op criminaliteit. “In dit vakgebied liggen zoveel wetenschappelijke en maatschappelijke uitdagingen. Het is een uitermate belangrijk thema en ik ben heel blij dat ik de kans krijg om verschillende kanten van de vraagstukken aan elkaar te knopen.”

Rutger Leukfeldt richtte zich tijdens zijn oratie op het ontwikkelen van een empirisch onderbouwde aanpak van cybercrime. Hij benadrukte dat cybercrime, gezien de voortdurende digitalisering, een groeiend probleem is dat alle lagen van de samenleving raakt. Tijdens zijn oratie besprak Leukfeldt twee manieren waarop de wetenschap kan bijdragen aan de oplossing van dit probleem: het ontwikkelen van een gedegen kennisbasis en het evalueren van interventies.

Empirische kennisontwikkeling

Ten eerste is het van belang om een gedegen kennisbasis te creëren om beleid op te maken en nieuwe interventies op te ontwikkelen. Leukfeldt: ‘Empirisch onderzoek naar het fenomeen van cybercrime is hard nodig om te begrijpen hoe de aanpak er überhaupt uit moet zien.’ Om te weten waar de focus moet liggen, is namelijk inzicht nodig in de daders, de ingroeimechanismen, de manier waarop ze samenwerken in netwerken, maar ook in de slachtoffers, hun risicofactoren, de impact en de gevolgen.

Evaluatie van interventies

Naast het ontwikkelen van een gedegen kennisbasis, richtte Leukfeldt zich ook op een tweede bijdrage van de wetenschap: het stimuleren van de praktijk om interventies te ontwikkelen die meetbaar zijn en als onafhankelijke partij die interventies te evalueren. Op het moment zijn er tal van interventies die worden ingezet om potentiële of beginnende cybercriminelen te informeren, om het cybercriminelen moeilijker te maken delicten te plegen of om slachtoffers weerbaarder te maken. De wetenschap kan op korte termijn effect hebben door deze interventies te evalueren.

Leukfeldt: ‘Recent hebben we op deze manier bijvoorbeeld de alternatieve interventies Hack_Right en GoogleAds geëvalueerd. De onderzoeken laten zien dat de interventies veelbelovend zijn, maar dat er ook nog flink wat moet gebeuren. Mooi om te zien is dat de praktijk – in ieder geval in deze twee voorbeelden – vervolgens daadwerkelijk aan de slag gaat met de uitkomsten en aanpassingen doorvoert. Beter kan je het niet krijgen wat mij betreft: relevante wetenschappelijke studies en een directe impact in de praktijk.’

Naar een empirisch onderbouwde aanpak van cybercrime

Leukfeldt: ‘Goede ideeën zijn er in overvloed, maar of die ideeën ook enig effect hebben, is onduidelijk. We moeten toe naar een meer empirisch onderbouwde aanpak van cybercrime. Met alleen een goed idee komen we er niet. Cybercrime is ‘here to stay’ en we moeten dus investeren in een goede kennisbasis.’

Download hier de volledige Oratie van Rutger Leukfeldt of lees het op de website van Universiteit Leiden.

Dit artikel kwam mede tot stand dankzij NSCR