Onderbouwde aanpak van online criminaliteit

Dit project richt zich op een wetenschappelijk onderbouwde aanpak van online criminaliteit. Met een literatuurstudie werden risicofactoren voor dader- en slachtofferschap van online criminaliteit in kaart gebracht.

Literatuurstudie voor Nationale Politie

In opdracht van de Nationale Politie, agenda Digitalisering en Cybercrime hebben de lectoraten Online Weerbaarheid van hogeschool Saxion en Cybercrime & Cyber Security van de Haagse Hogeschool een grote literatuurstudie uitgevoerd naar wat er bekend is over risicofactoren voor dader- en slachtofferschap van online criminaliteit. Onderzoekers Thijs van Beek, Elmira Land en Joeri Loggen voerden het onderzoek uit onder begeleiding van lectoren Remco Spithoven en Rutger Leukfeldt.

“Dit monnikenwerk levert ons een breed overzicht van wat er bekend is over risicofactoren voor dader- en slachtofferschap van online criminaliteit” Lector Remco Spithoven.

In kaart brengen wat al eerder in kaart is gebracht

Het project startte met een zogenaamde structured, narrative review. Met deze werkwijze hebben de onderzoekers de gestolde, wetenschappelijke kennis samengebracht die tussen 2013-2023 is verschenen. Met de onderzoeksmethode PRISMA-Scr hebben zij eerdere studies over risicofactoren voor daderschap en over slachtofferschap samengebracht. Onder andere de volgende delictsvormen werden onderzocht:, Hacking, DDoS-aanvallen, Online koop- en verkoopfraude, Online identiteitsfraude, Phishing, Illegale online handel en Online seksuele intimidatie.

Laatste wetenschappelijke inzichten rond daderschap 2021-2024
Vervolgens hebben de onderzoekers voor de periode 2021-2024 op basis van 52 artikelen in een scoping review via de PRISMA-Scr methode inzichten uit los verschenen wetenschappelijke publicaties verzameld. Hierdoor zijn de laatste inzichten verzameld voor maar liefst 16 delictsvormen.

Inzichten uit de praktijkgerichte literatuur & co-creatie met ervaren professionals
Ervaren professionals in de aanpak van dader- en slachtofferschap van de politie en haar partners zijn gedurende het project bevraagd. Wat voor ontwikkelingen zien zij? En welke kansen bieden de wetenschappelijke inzichten voor de praktische aanpak van online criminaliteit? Ook de input van internationale professionals is opgehaald tijdens een workshop op de Europese conferentie van de Global Anti-Scam Summit. Afsluitend is er op semi-gestructureerde wijze samengebracht wat er in de praktijkgerichte literatuur bekend is over de aanpak van zowel dader- als slachtofferschap. Daarbij was er bijzondere aandacht voor beschikbare interventies.

Van wetenschap naar praktische aanpak
Met de verzamelde inzichten kunnen gerichte preventieve, repressieve en verstorende interventies voor daders worden ontwikkeld, want zulke interventies zijn er nog bijzonder weinig. Daarnaast zijn er kansen voor gerichte slachtofferpreventie en het realiseren van integrale slachtofferhulp; van preventie tot nazorg door samenwerkende publieke en private organisaties. Momenteel verkennen de onderzoekers mogelijkheden om met professionals praktijkgerichte factsheets per delictsvorm vorm te geven, zodat het ontwikkelde naslagwerk ook handzaam en praktisch beschikbaar zal komen.

Partners
Dit project werd in opdracht van de Nationale Politie, agenda Digitalisering en Cybercrime uitgevoerd door Hogeschool Saxion en de Haagse Hogeschool.

Resultaat
In 2025 is de literatuurstudie afgerond. Lees het eindrapport en deelrapporten hier:

Literatuurstudie overkoepelend eindrapport

Deelrapport 1 – Systematic, narrative literature study

Deelrapport 2 – Scoping review daderschap

Deelrapport 3 – praktijkgerichte literatuur en interventies